آب مروارید ( Cataract ) چیست؟

همه افراد در هر چشم داراي يك عدسي هستند كه اين عدسي يك جسم كاملاً شفاف است و در كره چشم در پشت سوراخ فرد قرار دارد . وظيفه آن اين است كه بوسيله انجام عمل تطابق پرتوهاي نوري وارد شده به چشم را در روي شبكيه متمركز نموده تا ما بتوانيم تصوير اشياء را ولضح ببينيم.حال به هر دليل چنانچه چشم عدسي از حالت شفافيت خارج شود و كدر گردد به آن آب مرواريد گويند كه منجر به كاهش بينايي چشم مي گردد.

البته كاهش بينايي بستگي به مقدار آب مرواريد ايجاد شده دارد و معمولاً فرد در مراحل اوليه ابتلا به آب مرواريد شايد شكايت جدي از كاهش بينايي خود نداشته باشد و به مرور زمان در اثر پيشرفت ممكن است بينايي چشم به طور كامل از بين برود.

علايم شايع آب مرواريد عبارتند از:

1.      تاري و كاهش ديد كه بدون درد است

2.      تغييرات مكرر نمره عينك

3.      حساسيت به نور

4.      احتياج به نور بيشتر براي مطالعه و رانندگي به خصوص در شب

5.      محو شدن يا زرد شدن رنگها

6.      دوبيني در يك چشم

علل آب مرواريد كدامند؟

1.      شايعترين علت آب مرواريد افزايش سن است ساير علل آن عبارتند از:

2.      سابقه خانوادگي ابتلا به آب مرواريد

3.      مشكلات طبي مانند بيماري قند(ديابت) و فشار خون

4.      ضربه به چشم

5.      مصرف طولاني داروها مانند كورتون

6.      قرار گرفتن طولاني مدت و بدون محافظ در مقابل نور آفتاب

7.      سابقه جراحي چشم

 چگونه آب مرواريد تشخيص داده مي شود؟

معاينه دقيق توسط چشم پزشك مي تواند وجود وسعت آب مرواريد و هم چنين هرگونه مشكل ديگري كه باعث ديد و ناراحتي مي شود را مشخص كند .ممكن است علل ديگري علاوه بر آب مرواريد به ويژه مشكلات پرده شبكيه و يا عصب    بيمنايي باعث كاهش بينايي شود و اگر اين مشكلات شديد باشد حتي عمل آب مرواريد ممكن است منجر به بهبود ديد نشود.بنابراين بعد از اينكه آب مرواريد در چشم تشخيص داده شد و انجام عمل به بيمار تفهيم شدن بايد قبل از عمل مشخص شود كه آيا بيمار علاوه بر آب مرواريد مشكل ديگري كه باعث كاهش ديد مي شود را دارد يا خير.

 نكاتي كه در مورد آب مرواريد بايد دانست:

1.      معاينه تشخيص چشم آب مرواريد را تأكيد مي كند.

2.      درمان معمولاًشامل عمل جراحي است.

3.      اگر بينايي چندان تحت تأثير قرار نگرفته باشد مي توان از عينك هايي كه بيشترين فايده را دارند بهره گرفت.

4.      پرده اي بروي چشم نيست.

5.      بر اثر استفاده بيش از حد از چشم بوجود نمي آيد.

6.      سرطان نيست.

7.      از يك چشم به چشم ديگر سرايت نمي كند.

8.      سبب كوري قابل برگشت مي شود.

9.      اگر هر دو چشم آب مرواريد داشته باشد معمولاًباهم عمل نمي شوند.

10. برای دید نزدیک یا دید دور گاهی نیاز به عینک می باشد

11. معمولا در صورت عدم مشکل خاص در سایر قسمت های چشم مانند شبکیه و عصب بینایی.... دید بیمار در چند روز بهد از عمل جراحی بهبود یافته و بیمار قادر به انجام کارهای روزانه خود می باشد .

راه هاي پيشگيري آب مرواريد:

1.      مصرف داروهايي كه روي عدسي چشم تأثير مي گذارند را به دقت تحت نظر قرار دهيد مانند كورتون.

2.      بيمار هاي چشمي را كه ممكن است باعث آب مرواريد شور را سريعاً درمان كنيد مانند ديابت.

3.      به طور منظم از عينك هاي آفتابي و كلاه هاي نقاب دار استفاده كنيد.

4.      رژيم غذايي داراي مقادير بسيار زياد و مناسب از ويتامین A مانند میوه، سبزیجات و مواد غذایی سرشار از آنتی اکسیدان هارا داشته باشید.

5.      ترك سيگار و يا كاهش استعمال نيز يكي از راههاي پيشگيري از آب مرواريد است.

راه هاي درمان آب مرواريد:

راه درمان آب مرواريد عمل جراحي و خارج كردن عدسي كدر شده از چشم توسط جراح است لذا هيچگونه درمان داروئي و روش تغذيه اي خاص نمي تواند از پيشرفت آن جلوگيري كند.جراحي زماني انجام مي شود  كه كاهش ديد ناشي از آب مرواريد باعث محدوديت در فعاليت هاي روزمره بيمار شده مانند مطالعه ، رانندگي ، تماشاي تلويزيون ، ولي جراحي بيماري كه خانه دار يا كشاورز است را مي توان كمي به تأخير انداخت تا عدسي چشم كاملاً كدر شده و به اصطلاح آب مرواريد كامل برسد.لذا زمان جراحي در افراد مختلف  متغير است.

انواع روش هاي جراحي:

پيشرفت علم چشم پزشكي و تكنولوژي سبب شده كه عمل جراحي آب مرواريد به يكي از موفق ترين اعمال تبديل گردد.كاهش خطرات و عوارض عمل جراحي از يك سو و بهبود چشم گير بيماري از سوي ديگر رمز اين موفقيت است كه نه تنها جهت درمان به كار مي رود بلكه همزمان عيوب انكساري را برطرف مي كند.

1.   روش سنتي:

كه در اين روش حدود 12 ميلي متر روي قرنيه چشم شكاف ايجاد شده  و سپس عدسي كدر شده يكجا از چشم بيرون آورده مي شود كه از معايب عمده آن ايجاد آستيگماتيسم قابل توجه و طولاني بودن دوره نقاهت است كه به علت برش بزرگ و استفاده از بخيه است.

2.   روش فيكو:

اين روش قدرت را به جراح مي دهد  كه هسته عدسي كدر شده در داخل چشم فرد را فرد همزمان به ذرات خرد شده را توسط يك دستگاه مكنده از چشم خارج كند به همين دليل به جاي يك برش بزرگ برشهاي كوچك زده شده و اين روش نياز به بخيه نداشته و در نهايت با زدن يك بخيه كامل مي شود.بنابراين ميزان آستيگماتيسم ايجاد شده در اثر عمل جراحي ناچيز و دوره نقاهت و كامل شدن بينايي نيز بسيار كوتاه است.

محاسن روش فيكو در آب مرواريد:

1.      قرنيه شفاف تر يك روز پس از عمل

2.      آسيب كمتر

3.      كاهش عفونت

4.      كاهش آسيب به بافت چشم

5.      كاهش زمان بستري

6.      برگشت سريعتر بينايي

 اقدامات لازم قبل از عمل آب مرواريد:

1.      معاينه چشم توسط چشم پزشك

2.      توضيح درباره نوع جراحي و ميزان موفقيت آنها

3.      تعيين قدرت لنز داخل چشمي توسط دستگاه سونوگرافي چشم

4.      انجام آزمايش خون و مشاوره قلب و بيهوشي

اقدامات لازم حين عمل جراحي آب مرواريد:

زمان جراحي معمولاًكمتر از نيم ساعت خواهد بود و معمولاً با استفاده از آمپول بي حسي كه در اطراف چشم تزريق مي گردد انجام شده و به ندرت نياز به بيهوشي دارد و در حال حاضر در روش جديدتر حتي نياز به تزريق امپول هم نمي باشد و جراحي بدون درد، بيهوشي  و بدون نياز به بخيه انجام مي شود.

اقدامات لازم بعد از عمل جراحي:

بنا به تشخيص پزشك در همان روز بعد از چند ساعت استراحت مي توانيد از بيمارستان مرخص شويد در همان روز يا روز بعد براي معاينه به پزشك خود مراجعه كنيد ، به مدت 5 روز نبايد استحمام كنيد و بعد از آن تا يك ماه با شامپوي بچه استحمام را انجام نماييد و تا هفته اول سعي كنيد كه خم نشويد ، سجده نكنيد و كارهاي سنگين انجام ندهيد.

عوارض احتمالي بعد از عمل آب مرواريد:

1.      عفونت داخل چشم ،نياز به پيشگيري و جراحي مجدد ندارد

2.      افزايش فشار چشم داخل چشم

3.      ورم قرنيه

4.      ورم مركز بينايي

5.      پارگي شبكيه

6.      عدم جاگذاري لنز كه نياز به جراحي مجدد دارد

7.      آستيگمات بالا كه نياز به تجويز عينك مي باشد.

توصیه های بعد از عمل جراحی کاتاراکت ( آب مروارید ) :

1.    در روزهای اول بعد از عمل،درد و احساس ناراحتی مختصر چشم طبیعی است.

2.    درصورت کاهش دید ناگهانی ،ترشح بیش از حد ،تورم پلک ها و احساس جسم خارجی در چشم بلا فاصله به مطب مراجعه و یا تماس حاصل فرمایید

3.      در هفته اول پس از عمل ،از استحمام خودداری نمایید.

4.      در هفته اول پس از عمل ، از بلند کردن بار سنگین ، مالش چشم ، خم کردن سر و سجده کردن پرهیز نمایید.

5.      شیلد چشمی بعنوان محافظ چشم شما بوده ،حتی الامکان در چند روز اول آن را روی چشم خود قرار دهید.

6.      قطره های چشم خود را مطابق دستور پزشک تا نوبت بعدی ویزیت مصرف نمایید.

7.      مطابق وقت تعیین شده جهت معاینات مراجعه نموده و در صورت عدم امکان مراجعه با مطب تماس حاصل فرمایید.

8.   در هر بار مراجعه داروهای مصرفی خود را همراه بیاورید.